Skip to main navigation Skip to main content Skip to page footer

Εργαστήριο Έρευνας και Τεκμηρίωσης Νεοελληνικού Θεάτρου

ΕΚΔΟΣΕΙΣ

400 χρόνια Μολιέρος: Ζητήματα πρόσληψης στη νεοελληνική παιδεία και στο νεοελληνικό θέατρο, 18ος-21ος αιώνας

Ο τόμος περιλαμβάνει μελέτες που αναδεικνύουν συνολικά την πρόσληψη της μολιερικής δραματουργίας, εστιάζοντας στο νεοελληνικό θέατρο, αλλά και πέρα από αυτό, της περιόδου από τον 18ο έως τον 21ο αιώνα. Πιο αναλυτικά το πρώτο μέρος του τόμου περιλαμβάνει τριάντα οκτώ πρωτότυπες μελέτες που καλύπτουν τις εξής θεματικές: Για τον Μολιέρο και την πρόσληψή του στην Ελλάδα: Μια γενική θεώρηση, Πρόσληψη στον 18ο και 19ο αιώνα, Προσεγγίσεις του Ταρτούφου, Προσεγγίσεις του Δον Ζουάν, Προσεγγίσεις του Μισάνθρωπου, Θεωρητικές προσεγγίσεις, Θέατρο για παιδιά, Ο Μολιέρος σε Κρατικές Σκηνές, Διεθνείς απηχήσεις, και Η πρόσληψη του Μολιέρου στον 20ό αιώνα και στις αρχές του 21ου.

Το δεύτερο μέρος του τόμου αποτελεί χωριστό παράρτημα και περιλαμβάνει επιπλέον δεκαπέντε κείμενα, επιστημονικές μελέτες και προφορικές μαρτυρίες σημαντικών εκπροσώπων του ακαδημαϊκού και καλλιτεχνικού χώρου που εστιάζουν στους τρόπους πρόσληψης και σκηνικής απόδοσης του μολιερικού έργου από τον ρηξικέλευθο ηθοποιό και σκηνοθέτη Λευτέρη Βογιατζή, στο γύρισμα του 21ου αιώνα. Οι τέσσερις παραστάσεις έργων Μολιέρου στις οποίες συμμετείχε ως σκηνοθέτης ή ως ηθοποιός ο Λευτέρης Βογιατζής, αποτελούν και τις τέσσερις θεματικές του Παραρτήματος: Ταρτούφος στον Ταρτούφο, Αμφι-Θέατρο Σπύρου Α. Ευαγγελάτου (1978), Μισάνθρωπος, Θέατρο της Οδού Κυκλάδων (1996-1997), Σχολείο Γυναικών, Θέατρο της Οδού Κυκλάδων (2004), Αμφιτρύων, Εθνικό Θέατρο (2012).

Τον τόμο συμπληρώνει φωτογραφικό υλικό με στιγμιότυπα από θεατρικά δρώμενα εμπνευσμένα από κωμωδίες του Μολιέρου που ανήκει στον Γιώργο Νικολαΐδη, καθώς και φωτογραφίες από το προσωπικό αρχείο του Κώστα Ορδόλη από παραστάσεις του Λευτέρη Βογιατζή.

Την πρωτοβουλία της διοργάνωσης ανέλαβε το Εργαστήριο Έρευνας και Τεκμηρίωσης του Νεοελληνικού Θεάτρου (ΕΕΤΝΘ), του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών του ΕΚΠΑ, σε συνεργασία με τους παρακάτω φορείς: το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών: «Ελληνικό και Παγκόσμιο Θέατρο: Δραματουργία, Παράσταση, Εκπαίδευση», του ιδίου Τμήματος, το «Πρόγραμμα Νεοελληνική Γραμματολογία και Ιστορία των Ιδεών (15ος-20ός αι.)» και το Πρόγραμμα «Πολιτισμικοί Διαμεσολαβητές ανάμεσα στην Ελλάδα, στη Γαλλία και άλλες Ευρωπαϊκές χώρες (1830-1974)» του Τομέα Νεοελληνικών Ερευνών του Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών (ΕΙΕ) που εκπονείται σε συνεργασία με τη Γαλλική Σχολή Αθηνών – École Française d’ Athènes (EFA Section moderne et contemporaine), το Θέατρο της Ημέρας (Εταιρεία καλλιτεχνικής και παιδευτικής θεατρικής έκφρασης) και την Εταιρεία Η νέα ΣΚΗΝΗ.

ΝΕΑ ΕΚΔΟΣΗ

Η ομότιμη καθηγήτρια και μέλος του εργαστηρίου, Κυριακή Πετράκου, υπογράφει τη νέα έκδοση

Η εικόνα της γυναίκας στο νεοελληνικό θέατρο: από το Κρητικό θέατρο έως σήμερα (Αιγόκερως, 2021)

Η μελέτη αυτή αφορά το δράμα πρωτίστως και σχεδόν αποκλειστικά.

Η εικόνα της γυναίκας ως θεατρικού προσώπου έχει απασχολήσει τη συγγραφέα σε όλη τη διάρκεια της θεατρολογικής της πορείας.

Στην ιστορία του πολιτισμού η κοινωνική τάξη πραγμάτων υπήρξε πατριαρχική και οι γυναίκες όλων των τάξεων, σε όλους τους πολιτισμούς και όλες τις εποχές κατά κανόνα -πλην κάποιων ειδικών εξαιρέσεων- βρίσκονταν σε υποδεέστερη θέση. Δεν είναι παράξενο ότι κάποιου είδους φεμινιστική διαμαρτυρία στο θέατρο συναντάται από καταβολής, π.χ. στη Μήδεια του Ευριπίδη. Συνεπώς, μια φεμινιστική και έμφυλη προοπτική στη σημερινή εποχή είναι αναπόφευκτη. Σε έναν βαθμό είναι αναπόφευκτη και στο νεοελληνικό θέατρο, αν ληφθεί υπόψη πως και αυτό αρχίζει με ένα γυναικείο όνομα και μια γυναικεία εξέγερση: Ερωφίλη του Γεωργίου (ή Τζώρτζη) Χορτάτση. Αν ο Χορτάτσης είναι ο πατέρας ή ο γενάρχης του νεοελληνικού θεάτρου, όπως συνηθίζεται να τον αποκαλούν, η Ερωφίλη είναι η μητέρα του. Η ιστορία των θεατρικών γυναικών περιέχει πολλές περιπτώσεις γυναικείας υποταγής όσο και εξέγερσης. Συχνά είναι κύριος άξονας και συχνότερα δευτερεύων. Εννοείται ότι εδώ έχουν επιλεγεί κυρίως έργα της πρώτης κατηγορίας. Οι συγγραφείς τους είναι σε μεγαλύτερο ποσοστό άντρες, πλην των τελευταίων δεκαετιών της σύγχρονης εποχής, οπότε το μήνυμα περιέχει στην καλύτερη περίπτωση μια μετρημένη προοδευτικότητα. Σε πολλές περιπτώσεις όμως η εικόνα μιλάει από μόνη της, ερήμην τρόπον τινά του συγγραφέα. Αυτές τις εικόνες η συγγραφέας επιχειρεί να παρουσιάσει και να αναλύσει διά μέσου και στην πορεία της ιστορίας του νεοελληνικού θεάτρου, τόσο στη διαχρονία όσο και στη συγχρονία. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

ΒΡΑΒΕΥΣΗ

H Ένωση Ελλήνων Θεατρικών και Μουσικών Κριτικών επέλεξε το δίτομο έργο της ομότιμης καθηγήτριας του Τμήματος Χρυσόθεμη Σταματοπούλου - Βασιλάκου και μέλους του Εργαστηρίου 

"Ελληνική Βιβλιογραφία Θεατρικών Έργων, Διαλόγων και Μονολόγων 1900-1940"

(Ίδρυμα Ουράνη,2020)

ως το καλύτερο θεατρολογικό σύγγραμμα για την περίοδο 2020/2021.

 

Η τελετή απονομής του βραβείου πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 9 Μαϊου στις 12.00,στο θέατρο της "Ολύμπια" (Ακαδημίας 59).